Jubileusz 45-lecia istnienia Teatru Amatorskiego w Suwałkach

„Grupa Kłusowników – Straż Przednia” im. Karola Wojtyły

Dawno, dawno temu… a konkretnie pod koniec roku 1980, w Suwałkach zamieszkała rodzina Ewy i Krzysztofa Stąporów. W pierwszych dniach urządzania się w nowym mieszkaniu Ewa dostała list od koleżanki z poprzedniego miejsca zamieszkania: „Cześć, Ewa, czy już powstał w Suwałkach teatr?” Twierdząca odpowiedź na to pytanie padła bardzo szybko, bowiem teatr od zawsze był pasją Ewy, z wykształcenia wprawdzie ani aktorki ani reżysera, tylko filologa angielskiego, ale pasjonatki tej formy sztuki. Gdziekolwiek się znalazła, tworzyła większe i mniejsze zespoły teatralne. Tak się stało i wówczas. Pierwszym patronem niewielkiej grupki zapaleńców był Wojewódzki (bo Suwałki były podówczas wojewódzkim miastem) Zakład Weterynarii, gdzie pracował mąż Ewy. I tak się to zaczęło. Opiekunką młodych adeptów sceny stała się Dr Natalia Zalewska – Schȍnthaler, która nawet swego prywatnego mieszkania użyczała na próby. W trakcie przygotowań do pierwszej prezentacji, składanki literacko-muzycznej pod tytułem „Zaczarowana dorożka”, powstała nazwa zespołu: „Teatr Amatorski w Suwałkach „Grupa Kłusowników – Straż Przednia”. „Kłusownicy” – bo kłusują na niwie sztuki bez dyplomów szkół teatralnych. A „Straż Przednia” – bo w owym czasie był to jedyny amatorski zespól teatralny w mieście.

Pierwszą wystawioną przez zespół sztuką była komedii Aleksandra Fredry „Dwie blizny”. Choć dziś trudno w to uwierzyć, egzemplarz klasyka polskiej dramaturgii został opatrzony pieczęciami Urzędu do Spraw Cenzury!

Czas mijał… zmieniali się patroni „Kłusowników”… Ostatecznie stali się oni Kołem Suwalskiego Towarzystwa Muzycznego im. Emila Młynarskiego, zmieniał się skład zespołu, co w amatorskich grupach jest rzeczą naturalną – a po śmierci Ojca św. Jana Pawła II, za zgodą Kurii Diecezjalnej w Ełku, teatr przyjął imię Karola Wojtyły. Na takiego właśnie Patrona zdecydowali się Kłusownicy, bowiem w miarę upływu lat ukształtował się profil zespołu. Teatr pragnął promować wartości chrześcijańskie. Jeszcze za życia Papieża Jana Pawła II przygotowana została i wystawiona w wielu kościołach, a także w Telewizji „Trwam” teatralna wersja „Tryptyku rzymskiego” Jana Pawła II. List o tym doczekał się odpowiedzi z Watykanu, z błogosławieństwem dla teatru. Zespół uważa ten list niemal za relikwię. Teatr zapragnął również przybliżyć widzom – szczególnie mieszkańcom naszego miasta – postać Błogosławionych Sióstr Nazaretanek, męczenniczek z Nowogródka, z których jedna – Siostra Maria Kanizja – była Suwalczanką. Przygotowane przez Kłusowników misterium oratoryjne „…Jak one szły…” wędruje po kościołach miasta i okolic, a zanim relacje z Białorusią przyjęły obecny kształt, udało się pojechać z tym spektaklem do samego Nowogródka!

Zmieniała się też lokalizacja miejsca prób, aż do chwili, gdy przygarnęło Teatr I Liceum Ogólnokształcące im, Marii Konopnickiej, gdzie reżyser Ewa pracowała aż do emerytury. Kłusownicy występowali i w Suwałkach – w kościołach, szkołach, salach instytucji kultury – i w miejscowościach regionu, także w kilku innych miastach Polski, pojawiali się na ekranach lokalnych i ogólnopolskich telewizji, docierali do Rodaków za granicą (Litwa, Białoruś). Kilkakrotnie otrzymywali nagrody Prezydenta Miasta za swoją działalność.

No i stuknęło w sezonie artystycznym 2025/26 Kłusownikom 45 lat! Są drugim co do „wieku” amatorskim zespołem artystycznym w mieście, po „Suwalszczyźnie”, a teatrem – zdecydowanie najstarszym.

Oprócz spektakli uznanych dramaturgów grywali teksty własne, montaże literacko-muzyczne, a nawet śpiewogry. Od roku 2012, kiedy to miasto poprosiło Teatr o włączenie się w obchody 170-lecia urodzin Marii Konopnickiej, Kłusownicy rozpoczęli organizowanie corocznego, kilkudniowego wydarzenia artystycznego pod tytułem „Konopnicjańskie Ogrody Sztuki”, które z czasem nazwali „Konopnicjańskimi Ogrodami Sztuki ze św. Janem Pawłem II”, jako że ich Patron, podobnie, jak Maria Konopnicka, przyszedł na świat w maju. Na KOS ze św. Janem Pawłem II składają się działania teatralne, muzyczne, plastyczne i religijne. Zespół współpracuje z Muzeum im. Marii Konopnickiej, gdzie pojawia się kreowana przez jedną z aktorek Poetka, w towarzystwie innego znakomitego Suwalczanina, Alfreda Wierusza-Kowalskiego i urodzonego wprawdzie w Ubielu (obecnie na terenie Białorusi), ale także w maju, Stanisława Moniuszki. W ogrodach Muzeum odbywają się ciekawe koncerty literacko-muzyczne, niejednokrotnie z udziałem doskonałych profesjonalnych artystów, takich jak Marlena Borowska – sopran, Ewa Chomicz-Wysocka – fortepian, czy Marek Cichucki, aktor scen polskich. Urodziny Ojca Św., czczone są apelem pod pomnikiem Papieża i Mszą św. dziękczynną w suwalskiej konkatedrze. W restauracji „Rozmarino” uroczystości urodzinowe Poetki – a w wypadku okrągłych rocznic także i Teatru – przybierają zwykle charakter rozrywkowy, bywają tam występy uczniów Państwowej Szkoły Muzycznej I i II stopnia w Suwałkach, dzieci z przedszkoli, no i naturalnie samych Kłusowników. Odbywają się ciekawe konkursy dla Publiczności, a na koniec jest słodki akcent w postaci tortu.

Końcowy akcent to eksponowana w konkatedrze wystawa plastyczna, która co roku ma inny tytuł, związany bądź to z twórczością naszej Literatki i Papieża – Poety, bądź to będący nawiązaniem do Matki Bożej, którą szczególnie czcimy w maju. Wystawa ma dwa sektory – twórczość artystów zawodowych oraz amatorów, w tym pokazywane są prace osób w jakiś sposób wykluczonych lub niepełnosprawnych czy sędziwych – pensjonariuszy Warsztatów Terapii Zajęciowych, Domów Samopomocy, Seniorów, osób bezdomnych, więźniów… Wernisaż wystawy prowadzi profesjonalistka, malarka Grażyna Szejda, będąca jednocześnie aktorką zespołu. Wernisażowi towarzyszy zwykle jakieś wydarzenie artystyczne – występ wokalny bądź recytatorski, sprzedaż tomików poezji …

A jak będzie w tym roku?

18 maja, poniedziałek, godz. 17:45

– Apel pamięci w dniu Urodzin Św. Jana Pawła II pod pomnikiem Papieża

– Msza Św. dziękczynna za dar życia i pontyfikatu Św. Jana Pawła II, Konkatedra pw. Św. Aleksandra

19 maja, wtorek, godz. 18:00, w Ogrodach Muzeum Marii Konopnickiej na ul. T. Kościuszki 31

„Przed Urodzinami Poetki” :

– scenka w wykonaniu aktorów Teatru

– koncert poetycko muzyczny z udziałem Aleksandry Królak – sopran, Ewy Chomicz-Wysockiej – fortepian, Zespołu Wokalnego PSM I i II stopnia w Suwałkach oraz dzieci z Przedszkola nr 3 im. Ojca Św. Jana Pawła II

– konkursy dla dzieci i dorosłych

20 maja, środa, godz. 18:00, w Restauracji „Rozmarino” na ul. T. Kościuszki 75

– „W kawiarence Pod srebrzystym Kłusownikiem” – spektakl jubileuszowy na 45-lecie istnienia Teatru

– Rozstrzygnięcie konkursów z 19 maja i rozdanie nagród

– Tort jubileuszowy dla Wszystkich Obecnych

24 maja, niedziela, po Mszy Św. wieczornej na godz. 18 w konkatedrze pw. Św. Aleksandra w Suwałkach

– wernisaż wystawy plastycznej pod hasłem „Matka, która wszystko rozumie…”. który poprowadzi artystka – plastyk Grażyna Szejda

Na wystawie eksponowane będą prace artystów zawodowych i amatorów, w tym osób ze świetlic terapeutycznych i warsztatów terapii zajęciowej.

– koncert zespołu „Ocean życia”

Z A P R A S Z A M Y !

Źródło: Ewa Maria Stąpór