11 lutego 1996 r. zmarł Eugeniusz Złotorzyński – pierwszy wojewoda suwalski i mecenas kultury. Jak w „Suwalskim Słowniku Biograficznym” napisali Małgorzata Pawłowska i Marcin Zwolski: „Należał do osób lubianych i cenionych przez mieszkańców Suwałk za troskę o jego rozwój (woj. suwalskiego – DTS) i dążenie do przekształcenia prowincjonalnego miasta na miarę stolicy największego województwa (DTS – w rzeczywistości drugiego) w kraju. Wiele uwagi poświęcał sprawom kultury.”

Wizyta premiera Piotra Jaroszewicza w Suwałkach, tuż po utworzeniu województwa suwalskiego. Na zdjęciu od lewej:
P. Jaroszewicz, I sekretarz KW PZPR Zbigniew Białecki i wojewoda suwalski Eugeniusz Złotorzyński

1 czerwca 1975 r. powstało województwo suwalskie, a jego stolicą stały się Suwałki, w których mieszkało 30 558 mieszkańców. To zapoczątkowało gwałtowny rozwój miasta. W czasie, gdy gród nad Czarną Hańczą był stolicą województwa, liczba Suwalczan wzrosła o 125%. Tak gwałtownego przyrostu liczby mieszkańców w Suwałkach nie odnotowano od połowy XIX wieku. Pełnomocnikiem rządu do spraw utworzenia województwa suwalskiego, a następnie pierwszym wojewodą suwalskim został Eugeniusz Złotorzyński. W wypowiedzi dla TVP stwierdził on, że siedziba władz wojewódzkich znalazła się w Suwałkach ze względu na odkryte złoża rud metali na Suwalszczyźnie. Dodał też, że ważne były obawy ówczesnych władz, by nowe województwo zbyt mocno nie nawiązywało do czasów pruskich. W związku z tym, dla równowagi na stolicę tego województwa wybrano Suwałki, które nie kojarzyły się z Prusami Wschodnimi. Województwo suwalskie miało powierzchnię blisko 10,5 tys. km2 i pod względem obszaru było drugim w kraju, po olsztyńskim.

Fot. Roman Łysionek z „Suwałki – miasto nad Czarną Hańczą” praca zbiorowa pod redakcją Janusza Kopciała

E. Złotorzyński był jedynym Suwalczaninem wśród najważniejszych decydentów w nowym województwie. Zastępców miał z Ełku i Augustowa, we władzach wojewódzkich PZPR też nie było nikogo z Suwałk. Wojewodą był on w najtrudniejszym okresie, gdy podstawowym zadaniem było scalenie różnych regionów w jeden sprawny organizm wojewódzki. Wojewoda znajdował czas na sprawy oświaty i kultury. Wspomagał ideę organizacji interdyscyplinarnego pleneru wigierskiego „Sztuka i środowisko”. Uczestniczył w jego obradach. Doprowadził do wykupienia Muzeum Okręgowego, dawnej Resursy Obywatelskiej, od Banku Spółdzielczego, a obiektów Muzeum Marii Konopnickiej przy ulicy T. Kościuszki 31 od prywatnych właścicieli i przekazanie ich na potrzeby suwalskiego muzealnictwa. Zrezygnował ze stanowiska wojewody na początku 1981 r. po konflikcie z NSZZ „Solidarność” w sprawie przejęcia nowej siedziby PZPR w Suwałkach na cele społeczne.


Eugeniusz Złotorzyński zmarł po długiej chorobie 11 lutego 1996 r. w Warszawie. Został pochowany na suwalskim cmentarzu przy ul. Bakałarzewskiej

Fot. archiwum „Tygodnik Suwalski”

Eugeniusz Złotorzyński (ur. 6 stycznia 1928 r. w Olszance k. Filipowa, zm. 11 lutego 1996 r.) – działacz partyjny i państwowy, nauczyciel, wojewoda suwalski w latach 1975-1981). Był nauczycielem i kierownikiem m.in. Szkoły Podstawowej nr 4 w Suwałkach. W 1967 r. został przewodniczącym Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Suwałkach. Od 1951 r. należał do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W 1970 r. został I sekretarzem Komitetu Powiatowego, a w 1972 r. sekretarzem KW PZPR w Białymstoku. Po nowym podziale administracyjnym kraju i utworzeniu województwa suwalskiego, prezes Rady Ministrów Piotr Jaroszewicz powołał go 1 czerwca 1975 r. na stanowisko wojewody suwalskiego, które pełnił do 4 kwietnia 1981 r. Przeszedł na emeryturę i poświęcił się działalności społecznej m.in. w: Wojewódzkiej Radzie Narodowej i Stowarzyszeniu Społeczno-Kulturalnym „Suwalszczyzna”. W 1984 roku Rada Państwa przyznała mu Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski.