W Suwałkach trwają prace nad jednym z najważniejszych projektów społecznych ostatnich lat. Przez trzy dni przedstawiciele organizacji pozarządowych, eksperci, rodzice osób z niepełnosprawnościami oraz samorządowcy wspólnie wypracowują model funkcjonowania Kampusu Wspólnoty – miejsca, które w przyszłości ma zapewnić dorosłym osobom z niepełnosprawnościami bezpieczne, godne i wspierające warunki życia.

Organizatorem strategicznych warsztatów jest Podlaskie Stowarzyszenie Terapeutów, Niepubliczna Terapeutyczna Szkoła „Bajka”, NTSPdP Prolog, Stowarzyszenie „Aktywni Tak Samo”. W spotkaniach uczestniczą rodzice dorosłych osób z niepełnosprawnościami, przedstawiciele organizacji społecznych oraz eksperci zajmujący się polityką społeczną i wsparciem osób z niepełnosprawnościami. Prace prowadzą Błażej Borawski, dr Krzysztof Kurowski oraz Adrian Peliszko z Polskiego Forum Osób z Niepełnosprawnościami.

Wśród uczestników znaleźli się przedstawiciele organizatora – prezes Podlaskiego Stowarzyszenia Terapeutów Renata Giczewska-Węcek i dyrektor Niepublicznej Terapeutycznej Szkoły Podstawowej „Bajka” Urszula Duda oraz prezes Stowarzyszenia Aktywni Tak Samo Bogdan Sadowski. Wszyscy oni od lat zabiegają o stworzenie systemowych rozwiązań dla dorosłych dzieci. Drugiego dnia warsztatów do rozmów włączyli się przedstawiciele Miasta Suwałki – przewodniczący Rady Miejskiej Zdzisław Przełomiec, przewodnicząca Komisji Spraw Społecznych, Zdrowia i Bezpieczeństwa Anna Ruszewska oraz zastępca Prezydenta Miasta Roman Rynkowski.

Od pomysłu do konkretnego projektu

Podczas warsztatów omawiane są kwestie związane z organizacją i finansowaniem przyszłego Kampusu Wspólnoty. Uczestnicy analizują możliwe modele współpracy samorządu z organizacjami pozarządowymi, zasady funkcjonowania fundacji, kwestie własności nieruchomości oraz źródła finansowania inwestycji.

Powstają również założenia dotyczące zarządzania przyszłym ośrodkiem oraz zasad korzystania z mieszkań wspomaganych przez jego mieszkańców.

Efektem trzydniowych spotkań ma być wypracowanie rekomendowanego modelu współpracy fundacji i stowarzyszenia, przygotowanie założeń statutu fundacji, określenie modelu własności nieruchomości oraz harmonogramu dalszych działań prowadzących do realizacji inwestycji.

Miasto już wsparło realizację przedsięwzięcia

Prace koncepcyjne mają solidne podstawy. Jeszcze pod koniec ubiegłego roku Rada Miejska w Suwałkach podjęła uchwałę umożliwiającą bezprzetargowe wydzierżawienie na okres 30 lat części miejskiej nieruchomości przy ul. Rotmistrza Witolda Pileckiego na rzecz Podlaskiego Stowarzyszenia Terapeutów. Na działce o powierzchni ponad jednego hektara ma powstać za sprawą dzierżawcy Kampus Wspólnoty, obejmujący domy z mieszkaniami wspomaganymi, Środowiskowy Dom Samopomocy oraz przestrzeń tworzącą nowoczesne środowisko mieszkaniowo-terapeutyczne. Założeniem projektu jest stworzenie miejsca, w którym osoby z niepełnosprawnościami będą mogły prowadzić możliwie samodzielne życie, korzystając jednocześnie z profesjonalnego wsparcia oraz pozostając aktywnymi członkami lokalnej społeczności. Do sprawy planowanej inwestycji trzeba będzie wrócić z uwagi na zmieniające się uwarunkowania prawne.

Odpowiedź na jedno z największych wyzwań społecznych

Idea Kampusu Wspólnoty wyrasta z pytania, które każdego dnia zadają sobie tysiące rodziców dorosłych osób z niepełnosprawnościami: co stanie się z naszym dzieckiem, kiedy nas zabraknie?

W Polsce żyją dziesiątki tysięcy rodzin, w których rodzice mają już 60, 70 czy nawet 80 lat i wciąż sprawują codzienną opiekę nad swoimi dziećmi. Dla wielu z nich największym zmartwieniem nie jest przyszłość materialna, lecz zapewnienie bliskim bezpiecznego miejsca do życia oraz ludzi, którzy otoczą ich życzliwością i profesjonalnym wsparciem.

Dlatego współczesna polityka społeczna coraz wyraźniej odchodzi od dużych instytucji opiekuńczych na rzecz mieszkań wspomaganych, niewielkich wspólnot mieszkaniowych oraz usług świadczonych w lokalnym środowisku. Taki właśnie model ma realizować suwalski Kampus Wspólnoty.

Rodzina, organizacje i samorząd – wspólna odpowiedzialność

Eksperci podkreślają, że przygotowanie bezpiecznej przyszłości osób z niepełnosprawnościami wymaga współpracy wielu środowisk. Rodzice powinni odpowiednio wcześnie planować przyszłość swoich dzieci, rozwijać ich samodzielność oraz budować szeroką sieć wsparcia obejmującą rodzinę, przyjaciół, terapeutów i organizacje społeczne.

Równie ważna jest rola samorządów. To one mogą tworzyć mieszkania wspomagane, rozwijać usługi asystencji osobistej, wspierać organizacje pozarządowe poprzez udostępnianie nieruchomości i wspólne pozyskiwanie środków zewnętrznych oraz przygotowywać długofalowe strategie odpowiadające na potrzeby mieszkańców.

Przykładem takiego partnerstwa są właśnie działania podejmowane w Suwałkach, gdzie samorząd i organizacje społeczne wspólnie pracują nad projektem mającym szansę stać się wzorem nowoczesnej polityki społecznej nie tylko w regionie, ale również w skali kraju.

Społeczność zamiast instytucji

Kampus Wspólnoty nie ma być tradycyjnym domem opieki. Jego twórcy chcą stworzyć niewielką społeczność opartą na relacjach, wzajemnym wsparciu i aktywnym uczestnictwie mieszkańców w życiu miasta. Obok mieszkań wspomaganych planowane są miejsca terapii, rehabilitacji, aktywizacji społecznej i zawodowej, przestrzenie rekreacyjne oraz infrastruktura pozwalająca mieszkańcom rozwijać zainteresowania i budować relacje z innymi.

To model, który daje osobom z niepełnosprawnościami możliwość możliwie niezależnego życia przy wsparciu dostosowanym do ich indywidualnych potrzeb. Największym marzeniem rodziców osób z niepełnosprawnościami nie jest bowiem zapewnienie dzieciom majątku, lecz pewności, że gdy ich zabraknie, ktoś nadal będzie obok – z życzliwością, szacunkiem i profesjonalnym wsparciem. Właśnie taką odpowiedzią na suwalskie potrzeby ma stać się przewidywany do utworzenia Kampus Wspólnoty.

Fot. Wioleta Borowa