Suwalski Park Krajobrazowy – najstarszy park krajobrazowy w Polsce – obchodzi w tym roku 50-lecie istnienia. Z tej okazji 17 i 18 września odbyła się jubileuszowa konferencja, która była okazją do podsumowania pięciu dekad ochrony wyjątkowego dziedzictwa przyrodniczego Suwalszczyzny oraz rozmowy o przyszłości parków krajobrazowych. SPK został utworzony 12 stycznia 1976 r. na terenie północnej części Pojezierza Suwalskiego.

W jubileuszowych uroczystościach pierwszego dnia uczestniczyli przedstawiciele samorządu województwa, miasta i powiatu. W spotkaniu brali udział także dyrektorzy parków krajobrazowych z 11 województw, przedstawiciele służb ochrony środowiska oraz zaprzyjaźnionych instytucji. Podczas uroczystości przedstawiciele władz samorządowych złożyli na ręce dyrektorki Suwalskiego Parku Krajobrazowego Teresy Świerubskiej i przewodniczącej Rady SPK Mirosławy Wierzchowskiej podziękowania za codzienną troskę o unikalną przyrodę i krajobraz regionu. Pogratulowali również skuteczności w pozyskiwaniu środków na projekty ekologiczne i działania służące ochronie oraz promocji tego wyjątkowego obszaru.
Drugiego dnia obchodów odbyła się wycieczka objazdowa po terenie Suwalskiego Parku Krajobrazowego obejmująca odwiedziny: siedziby Parku w Turtulu, Głazowiska Bachanowo, Starej Hańczy i punktu widokowego w Smolnikach.

Krajobrazowy zamiast narodowego
Przed 50 laty powołany został Suwalski Park Krajobrazowy i był to pierwszy tego rodzaju park w Polsce. Pierwotnie miał powstać park narodowy, ale utworzono park krajobrazowy. Przed kilkudziesięciu laty starania o utworzenie na Suwalszczyźnie parku narodowego rozpoczął Antoni Patla. Jednak przy ówczesnych regulacjach dotyczących parków narodowych oznaczałoby to m.in. konieczność przesiedleń wielu mieszkańców, bo prawie 80% powierzchni parku to były grunty uprawne rolników. Więc nie było szans na utworzenie parku narodowego. Ale dzięki temu pomysłowi nikt nie kwestionował potrzeby ochrony tego pięknego terenu. I tak powstał pierwszy park krajobrazowy w naszym kraju.
Największą atrakcją Suwalskiego Parku Krajobrazowego jest najgłębsze polskie jezioro. Oficjalnie jez. Hańcza ma 108,5 metra głębokości, chociaż przed kilkunastu laty węgierscy naukowcy stwierdzili, że jezioro może być nawet o 4 metry głębsze.

Góry na nizinach
Atrakcji w Suwalskim Parku Krajobrazowym nie brakuje. Długo by je można wyliczać. Na tych, co przyjeżdżają tu po raz pierwszy, największe wrażenie robi krajobraz spotykany na terenach podgórskich. A z Suwalszczyzny do gór kilkaset kilometrów. W 2014 r. SPK został jednym z 7 cudów Polski w konkursie organizowanym przez National Geographic. Dwa lata później uzyskał tytułu najlepszego produktu turystycznego woj. podlaskiego w 2016 r. W tym roku Pojezierze Suwalskie i Jezioro Hańcza walczą o tytuł Cudu Polski 2026 National Geographic Traveler. Do 13 października czytelnicy z całej Polski mogą głosować na najbardziej atrakcyjne, zaskakujące i warte odwiedzenia miejsca w każdym województwie. Do 13 października każdy może oddać jeden głos dziennie internetowo. Nowe Cuda Polski poznamy już 14 października. Oficjalne wyniki zostaną opublikowanie na serwisie: national-geographic.pl
W tej części Polski – w Bachanowie – znajduje się unikatowe głazowisko.

Suwalski Park Krajobrazowy zajmuje 6 338 ha, a strefa ochronna wynosi 8 617 ha. Jego największym walorem jest unikatowy krajobraz polodowcowy z licznymi jeziorami, wzniesieniami, dolinami i innymi formami ukształtowanymi przez lądolód. Charakteryzuje się przede wszystkim unikatowym krajobrazem polodowcowym – najcenniejszym walorem parku. Na jego terenie znajduje się m.in. jezioro Hańcza – najgłębsze jezioro w Polsce. Działalność Suwalskiego Parku Krajobrazowego obszernie opisaliśmy w nr 4 z 2026 r.