Przed rokiem suwalscy radni zdecydowali, że 2026 r. będzie Rokiem Andrzeja Wajdy. stało się tak bo w tym roku minęło 100 lat od narodzin najwybitniejszego polskiego reżysera i 10 lat od jego śmierci. A. Wajda urodził się 6 marca 1926 r. w suwalskiej kamienicy przy ul. Wojska Polskiego 27, w której mieszkała rodzina Wajdów. A za kilka dni, 9 października minie 10 rocznica śmierci Honorowego Obywatela Suwałk. Przypomnijmy, co wydarzyło się z okazji Roku Andrzeja Wajdy w naszym mieście.
5 marca w „DwuTygodniku Suwalskim” przypomnieliśmy suwalskie ślady Andrzeja Wajdy i jego powroty w krainę rodzinną. Wielokrotnie wyjeżdżał on i powracał do Suwałk. Po raz pierwszy A. Wajda wyjechał z Suwałk w 1934 r., gdy jego rodzina przeniosła się do Radomia, gdzie Jakub Wajda otrzymał przeniesienie do wojska. Po raz ostatni wybitny reżyser przyjechał z dwudniową wizytą do grodu nad Czarną Hańczą 16 czerwca 2016 r.
6 marca w Sali im. A. Wajdy Suwalskiego Ośrodka Kultury zainaugurowano Rok Andrzeja Wajdy w Suwałkach. Głównym punktem wydarzenia był koncert „Zawsze chciałem nakręcić taki film”. Suwalska Orkiestra Kameralna wykonałą muzykę z filmów A. Wajdy. Gość specjalny, aktor Mirosław Baka, odczytał fragmenty osobistych zapisków reżysera. Natomiast tego samego dnia w suwalskim Przedszkolu nr 10 im. M. Konopnickiej rozstrzygnięto Ogólnopolski Konkurs Plastyczny „Mały Andrzejek”.
27 marca w suwalskim Muzeum Okręgowym otwarto wystawę „To wszystko da się zrealizować. Krystyna Zachwatowicz-Wajda i Andrzej Wajda” we współpracy z krakowskim Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha. Zaprezentowano na niej fotografie, nagrania, dokumenty, materiały archiwalne oraz rysunki i projekty kostiumów. Opowiadały one historię życia i twórczości małżeństwa Wajdów.
19 maja w suwalskim Archiwum Państwowym odbyła się konferencja historyczno-archiwalna „Andrzej Wajda – powroty”. Podczas spotkania najwięcej uwagi poświęcono działalności A. Wajdy jako senatora wybranego w pierwszych po II wojnie światowej demokratycznych wyborach do Senatu. W Archiwum Państwowym otwarto też wystawę „Andrzej Wajda. Działalność polityczna i kulturalna na Suwalszczyźnie w latach 1977-1991 w źródłach archiwalnych”.
12 czerwca suwalska Biblioteka Publiczna im. M. Konopnickiej zorganizowała spotkanie autorskie z jednym z najwybitniejszych polskich filmoznawców Tomaszem Raczkiem, który opowiadał o twórczości A. Wajdy. Spotkanie odbyło się w Państwowej Szkole Muzycznej.
W Roku Andrzeja Wajdy suwalska Biblioteka Publiczna im. Marii Konopnickiej przygotowała mobilną grę terenową „Suwalskie frajdy Andrzeja Wajdy”, która zamienia miasto w żywą planszę pełną zagadek związanych z najwybitniejszym polskim reżyserem. Zadania prowadzą przez miejsca związane z dzieciństwem i młodością A. Wajdy, który choć z Suwałk wyjechał, zawsze o nich pamiętał i powracał tu, zwłaszcza w ostatnich latach swojego życia.
Wyjątkowy był 6 Festiwal Filmowy Wajda na Nowo, który odbył się w dniach 20-23 sierpnia. Tylu gwiazd filmowych w Suwałkach jeszcze nie było. Na Festiwalu pojawili się: laureat Oscara Allan Starski, Janusz Gajos, Robert Więckiewicz, Anna Seniuk, Emilia Krakowska, Maja Komorowska, Joanna Szczepkowska, Magdalena Zawadzka i Olgierd Łukaszewicz. Przez cztery festiwalowe dni rodzinne miasto A. Wajdy przypominało jego twórczość. Program tegorocznej edycji łączył projekcje filmowe, spotkania z wybitnymi przedstawicielami polskiej kinematografii, wystawy, teatr, muzykę oraz wydarzenia adresowane do młodych twórców.
23 sierpnia na ścianie sali gimnastycznej I Liceum Ogólnokształcącego im. M. Konopnickiej, od strony suwalskich bulwarów, odsłonięto mural poświęcony Andrzejowi Wajdzie – wybitnemu reżyserowi, laureatowi Oscara i artyście, który przyszedł na świat właśnie w Suwałkach. Autorem projektu jest Andrzej Pągowski.
29 sierpnia suwalskie Muzeum Okręgowe przeprowadziło grę miejską „Z Suwałk na czerwony dywan. Filmowa podróż z Andrzejem Wajdą”, która była poświęcona reżyserowi i jego związkom z Suwałkami. Nie zabrakło zagadek, zadań i ciekawostek dotyczących Wajdy, ukrytych w przestrzeni Suwałk.
5 września w czasie Pikniku na Klonowej zorganizowanego przez Bibliotekę Publiczną im. M. Konopnickiej młodzi Suwalczanie wzięli udział w „Zabawach z czasów Wajdy”. Szczególną popularnością wśród dzieci, ale też dorosłych cieszyła się gra „Raz, dwa, trzy, Baba Jaga patrzy”.
14 września w suwalskiej Bibliotece Publicznej im. M. Konopnickiej odbyło się spotkanie autorskie z Agnieszką Morstin, współautorką publikacji „Andrzej Wajda. Notesy 1942-2016. Wybór”. Zaprezentowała ona zapiski reżysera dotyczące Suwałk i jego powrotów do rodzinnego miasta.
19 września suwalscy bibliotekarze z Biblioteki Publicznej im. M. Konopnickiej zapalili znicze na grobie Andrzeja Wajdy na krakowskim Cmentarzu Salwatorskim. Odwiedzili też Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha, ufundowane przez małżeństwo Wajdów.
Rok Andrzeja Wajdy w Suwałkach jeszcze się nie kończy. Suwalska Państwowa Szkoła Muzyczna I i II stopnia we współpracy z suwalską Biblioteką Publiczną im. M. Konopnickiej przygotowują jeszcze niespodziankę dla melomanów, ale więcej szczegółów o tym wkrótce.
