Jaćwieski Festyn Archeologiczny Szwajcaria 2026
Program imprezy
Ta największa impreza archeologiczno-historyczna w północno-wschodniej Polsce odbędzie się w dniach:
4 września (piątek), godz. 9.30-17.00
5 września (sobota), godz. 10.30-18.00
Szwajcaria, rezerwat „Cmentarzysko Jaćwingów”, północne przedmieścia Suwałk, Studzieniczne 10, współrzędne GPS: N 54°9’4.4”, E 22°57’50.4
Tegoroczny festyn odbędzie się w przeddzień rozpoczęcia budowy Jaćwieskiego Centrum Archeologicznego w Szwajcarii, które powstanie dzięki dofinansowaniu Unii Europejskiej z programu Interreg, projekt LTPL00455 „The Mysterious Land of the Yotvingian Tribe” oraz Miasta Suwałki.
Podczas festynu prezentowana jest bardzo różnorodna i atrakcyjna problematyka archeologii eksperymentalnej. Ta dyscyplina nauki o naszej odległej przeszłości polega przede wszystkim na odtwarzaniu
i demonstrowaniu dawnych rzemiosł, życia codziennego w pradziejach i okresie wczesnohistorycznym, metod walki etc. Wszystkie prezentacje przygotowali wybitni specjaliści, często znani naukowcy. W większości pokazów zwiedzający mogą uczestniczyć, próbując swych umiejętności pod okiem fachowej obsługi.
Podczas imprezy, z interaktywnym udziałem publiczności, odbywają się pokazy warsztatowe z zakresu archeologii eksperymentalnej, rekonstrukcje historyczne i etnograficzne, na przykład:
– produkcja ozdób pradziejowych,
– warsztat garncarski, lepienie naczyń i ozdób glinianych, wypał ceramiki
w piecu ziemnym,
– wytwarzanie dziegciu i smoły w pradziejach,
– produkcja paciorków szklanych,
– jubilerstwo, złotnictwo w dawnych epokach,
– kuchnia i pożywienie w pradziejach i wczesnym średniowieczu, historia starolitewskiej kuchni,
– bursztyniarstwo,
– obróbka drewna, snycerstwo,
– produkcja wyrobów z kory brzozowej i lipowej,
– dawne skórnictwo,
– bębniarstwo,
– tkactwo tabliczkowe, wyrób krajek,
– repasarstwo,
– farbiarstwo,
– starożytne skórnictwo,
– metalurgia i odlewnictwo,
– biała broń miotana, strzelanie z łuku, rzut oszczepem,
– uzbrojenie, strój i wyposażenie wojów we wczesnym średniowieczu,
– wycieczki na cmentarzysko kurhanowe w Szwajcarii, prowadzone przez archeologa, połączone z pogadanką.
W tym roku zerwiemy z tradycją Turnieju Wojów na rzecz rywalizacji w turnieju sprawnościowym „Sprawny jak Jaćwing” dla szanownych gości oraz turnieju łuczniczym (również dla publiczności), z cennymi nagrodami.
Udział w imprezie jest rekomendowany przez Prezydenta Miasta Suwałk. Uczniowie wraz z opiekunami oraz goście indywidualni będą mogli skorzystać z bezpłatnych autobusów, organizowanych przez Miasto Suwałki.
Harmonogram szczegółowy:
Piątek, 04 września 2026 r.
9:30 – rozpoczęcie imprezy, powitanie gości, prezentacja organizatorów imprezy, wykonawców oraz sponsorów, pokazy archeologii eksperymentalnej
11:00 – Turniej sprawnościowy dla dzieci „Mały Jaćwing” drużynowy i indywidualny z nagrodami. W konkursie min. polowanie na dzika i tor przeszkód.
13:00 – pokazy walk wojów
14:00 – prezentacja umiejętności bębniarskich przez uczestników warsztatów.
15:00 – podróż po stoiskach archeologii eksperymentalnej, z komentarzami wykonawców
16:00 – otwarcie jamy dziegciarskiej, pogadanka o dziegciu i smole w pradziejach
17:00 – zakończenie pierwszego dnia pokazów
Sobota, 05 września 2026 r.
10:30 – rozpoczęcie imprezy, pokazy archeologii eksperymentalnej prezentacja wykonawców pokazów, z ciekawymi komentarzami
11:30 – Pokazy walki wojów
12:00 – Nie od razu Jaćwieskie Centrum Archeologiczne zbudowano – inauguracja budowy parku archeologicznego w suwalskiej Szwajcarii, „wbicie pierwszej łopaty (zaciosanie pierwszej belki)”
12:30 – turniej sprawnościowy dla dorosłych, drużynowy i indywidualny „Sprawny jak Jaćwing”
z nagrodami. W konkursie min. polowanie na dzika, „spacer rolnika sudawskiego ze Szwajcarii
z ciężarami” i przeciągnij liną Jaćwieską drużynę
13:15 – wręczenie nagród w turniejach „Sprawny jak Jaćwing”
13:30 – pogadanka „Kuchnia starożytnej i średniowiecznej Litwy”, przygotowana przez Klub Archeologii Eksperymentalnej „Pajauta”
14:00 – turniej łuczniczy dla dzieci (do 14 lat)
15:00 – turniej łuczniczy dla młodzieży i dorosłych (od 15 lat)
16:00 – wręczenie nagród w turniejach strzeleckich
16:30 – otwarcie pieca do wypału ceramiki, pogadanka o technice wyrobu naczyń glinianych
17:00 – Pokaz walk drużyny wojów (scenariusz)
17:45 – poczęstunek dzikiem pieczonym na rożnie – dla wszystkich uczestników imprezy
18:00 – zakończenie festynu
Wstęp wolny, udział we wszystkich atrakcjach bezpłatny (nie dotyczy zakupu pamiątek i gastronomii). Uczestnicy imprezy zobowiązani są do przestrzegania regulaminu imprezy.
Informacje o dojazdach:
Szwajcaria, rezerwat Cmentarzysko Jaćwingów, leży 7 km na północ od centrum Suwałk (łatwy dojazd drogą E-8 w kierunku Budziska, a także możliwość wycieczki pieszej lub rowerowej). Kursują tam również autobusy regularnej komunikacji miejskiej. Dodatkowo dzięki uprzejmości Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w Suwałkach uruchomiono specjalne bezpłatne linie autobusowe. (autobusy oznakowane „Fesytyn Archeologiczny, szczegółowy rozkład na stronie PGK w Suwałkach). W pobliżu festynu znajdują się oznakowane miejsca parkingowe dla samochodów osobowych. Autobusy, po wysadzeniu podróżnych, powinny wycofać się na parkingi w Suwałkach lub Jasionowie. Proszę uważać, szczególnie na dzieci, jest to ruchliwa trasa międzynarodowa!
Autobusy komunikacji miejskiej (ZKM PGK) na Jaćwieski Festyn Archeologiczny w Szwajcarii TYLKO autobusy z napisem Festyn Szwajcaria – PRZEJAZD BEZPŁATNY
Trasa 1: Sejneńska, Utrata, Wigierska, Noniewicza, Dwernickiego, Kościuszki, Pułaskiego, Szwajcaria
Trasa 2: A. Piłsudskiej, Sportowa, Wojska Polskiego, Kościuszki,
E. Plater, Reja, A. Wierusza-Kowalskiego, Szwajcaria
4 września (co godzinę)
Odjazdy: 9.00, 10.00, 11.00, 12.00, 13.00, 14.00, 15.00, 16.00.
Powroty: 9.30, 10.30, 11.30, 12.30, 13.30, 14.30, 15.30, 16.30
5 września (co godzinę)
Odjazdy: 10.00, 11.00, 12.00, 13.00, 14.00, 15.00, 16.00, 17.00, 18.00
Powroty: 10.30, 11.30, 12.30, 13.30, 14.30, 15.30, 16.30, 17.30, 18.30
Program opracowali mgr Renata Maskowicz-Sikorowska i mgr Michał Dziób
Współpraca organizacyjna i finansowa:
Urząd Miejski w Suwałkach, Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego, Nadleśnictwo Suwałki,
Zarząd Dróg i Zieleni, Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej w Suwałkach
Główny organizator:
Muzeum Okręgowe w Suwałkach
ul. T. Kościuszki 81, 16-400 Suwałki
tel. (0-87) 5665750, www.muzeum.suwalki.pl
