24 sierpnia 1919 roku Suwałki odzyskały wolność. W 107 rocznicę tego wydarzenia mieszkańcy miasta ponownie oddali hołd wszystkim, którzy walczyli o niepodległość i przyczynili się do powrotu Suwalszczyzny do odrodzonej Rzeczypospolitej.

W poniedziałek, 24 sierpnia, przy pomniku POW na cmentarzu przy ul. Bakałarzewskiej oraz przy pomniku Marszałka Józefa Piłsudskiego w centrum miasta odbyły się uroczystości upamiętniające 107 rocznicę wyzwolenia Suwałk. Wzięli w nich udział przedstawiciele władz miasta: prezydent Suwałk Czesław Renkiewicz wraz z zastępcą Romanem Rynkowskim oraz przewodniczący Rady Miejskiej w Suwałkach Zdzisław Przełomiec, przewodniczący sejmiku podlaskiego Cezary Cieślukowski, członek zarządu województwa Bogdan Dyjuk, starosta Witold Kowalewski, a także żołnierze, harcerze, przedstawiciele instytucji, szkół i organizacji społecznych, poczty sztandarowe oraz mieszkańcy. Uroczystość rozpoczęła się od odegrania hymnu państwowego. Następnie głos zabrali Prezydent Miasta Suwałk oraz poseł Jarosław Zieliński. Ważnym momentem obchodów było złożenie kwiatów pod pomnikiem Marszałka Józefa Piłsudskiego.

Wcześniej delegacje złożyły również kwiaty pod pomnikiem Polskiej Organizacji Wojskowej na cmentarzu komunalnym przy ulicy Bakałarzewskiej.

Wolność, na którą Suwałki musiały czekać

Historia odzyskania niepodległości przez Suwałki była znacznie bardziej skomplikowana niż w wielu innych częściach Polski. 11 listopada 1918 roku nie oznaczał dla naszego miasta końca niemieckiej okupacji. Suwalszczyzna przez kolejne miesiące pozostawała terenem politycznych i militarnych zmagań, a o jej przynależności rozstrzygały wydarzenia zarówno lokalne, jak i międzynarodowe. W maju 1919 roku do Suwałk wkroczyły oddziały litewskie. Dopiero pod koniec lipca, w wyniku decyzji podjętych na arenie międzynarodowej, opuściły miasto. W sierpniu doszło do dalszego zaostrzenia konfliktu polsko-litewskiego, a 23 sierpnia wybuchło powstanie sejneńskie. Dzień później, 24 sierpnia 1919 roku, do Suwałk wkroczyły oddziały 41. Suwalskiego Pułku Piechoty.

Wydarzenie to stało się symbolem wyzwolenia miasta i faktycznego powrotu Suwałk do Polski. Nieco ponad dwa tygodnie później, 12 i 13 września 1919 roku, Suwałki odwiedził Naczelnik Państwa J. Piłsudski. Podczas spotkania z mieszkańcami wypowiedział słowa, które na trwałe zapisały się w historii miasta: „Dzisiaj ziemia Wasza jest wolną”. Piłsudski podkreślał wówczas szczególną rolę Suwałk jako miasta położonego na kresach odrodzonej Rzeczypospolitej i ważnej placówki polskiej kultury.

Pamiętamy o bohaterach

Obchody rocznicy wyzwolenia Suwałk są przede wszystkim okazją do przypomnienia ludzi, którzy w najtrudniejszych latach walczyli o zachowanie polskości Suwalszczyzny. Wśród nich byli m.in. Aleksander Putra, Adolf Świda, ks. Stanisław Szczęsnowicz, Walery Roman, Feliks Rukat i Teofil Noniewicz, a także członkowie Tymaczasowej Rady Obywatelskiej Ziemi Suwalskiej i Polskiej Organizacji Wojskowej. To dzięki ich działalności, odwadze i determinacji możliwe było przygotowanie mieszkańców do przejęcia odpowiedzialności za własne miasto i region.